Bij mijn werk met leerkrachten van de indianengemeenschappen in de Peruaanse Andes loop ik regelmatig tegen verrassende situaties aan. Deze keer gingen de leerkrachten aan de slag met ‘eigen’ gegevens.

De Peruaanse rekenboeken zijn heel erg mechanistisch. Statistiek komt als onderdeel steeds terug, waarbij kinderen al jong in aanraking komen met allerlei saaie, abstracte en verschrikkelijk ingewikkelde opgaven.

Leuke en nuttige statistiek
'Wat zijn nou gegevens die leuk en nuttig zijn voor de kinderen?' vraag ik aan mijn groep Peruaanse leerkrachten. 'Wat is interessant om te vergelijken en bij te houden, bijvoorbeeld in een grafiekje?'

Lastige vraag. De gemiddelde Peruaanse leerkracht heeft nooit zelf hoeven nadenken over onderwijs, laat staan zelf een les ontworpen. Ook de lerarenopleiding is alleen gericht op voordoen-nadoen.

Lengtes vergelijken
'Ik zou wel willen weten hoe lang iedereen is,' zegt Judith. 'En dat kunnen we dan vergelijken.'

Joelend gaan de leerkrachten aan de slag met een paar meetlinten. Want de meesten kennen hun eigen lengte niet eens en zélf iets opmeten doen ze eigenlijk nooit.

'Blijf van me af!', 'Van jou zou ik ook je andere maten wel willen weten' en nog meer van dat soort geluiden vang ik op tijdens het meten. Ook Peru is terrein van de macho’s. 

De leerkrachten noteren de resultaten op plakkertjes. Roze plakkertjes voor de dames, lichtblauwe voor de heren. Lekker overzichtelijk. Op het bord worden ze van klein naar groot geordend: de kleinste aanwezige is 1,48 meter en de langste 1,79 meter.

Alle heren zitten in het gebied van 1,70 meter tot 1,79 meter, bij de dames is de spreiding veel groter.

Wel een halfuur vermaken de leerkrachten zich met steeds weer andere uitspraken over de meetgegevens. Het sfeertje blijft lacherig. Maten en geslacht noteren, in Zuid-Amerika is dan al snel een ander gespreksterrein aangeboord.

Ik ben geboren in de maand …
'Zullen we nu gaan kijken in welke maand iedere leraar geboren is?' oppert Joanna enthousiast. 'Ook weer met roze en lichtblauwe plakkertjes. Ik plak ze wel.'

En ze zoeft al naar het bord toe.

Wat een mooi plaatje geeft dat: 14 van de 19 aanwezigen zijn geboren in de maanden januari tot en met juni. En alle vrouwen in de eerste 8 maanden van het jaar.

'Meester, meisjes worden tussen januari en augustus geboren!' roept Domingo met een brede grijns.

En dan de echte klapper, waarna geen normale les meer mogelijk is: 6 leerkrachten blijken in februari geboren te zijn. Grote lol. De leerkachten tellen 9 maanden terug en komen proestend uit in … mei.

In Nederland leggen in mei alle vogels een ei. In Peru gebeurt er dan kennelijk wat anders …

  Peruaans fotoalbum. Nieuwe foto's van Ortwins werk 

Ortwin Hutten is pabo-docent en werkt in Peru voor de Stichting HoPe (Holanda-Peru). Hutten is bezig met een omvangrijk programma voor onderwijsverbetering, met name in indianengehuchten op soms wel 4300 meter hoogte. 
Ortwin schrijft regelmatig over zijn ervaringen met leerkrachten en kinderen tijdens de reken-wiskundelessen.