Bij mijn werk in de Peruaanse Andes loop ik regelmatig tegen verrassende situaties aan. Deze keer ging ik aan de slag met de leraren van de eerste echte indiaanse middelbare school van Peru.

Stichting HoPe heeft in het bergdorpje Patacancha een uniek project opgezet, samen met de hooglandbewoners en het Peruaanse ministerie van Onderwijs. Sinds 2002 staat daar namelijk een middelbare school, waar de kinderen onderwijs krijgen in hun eigen taal en cultuur.

Agrarische vakken

De agrarische vakken spelen een belangrijke rol op deze school. Deels worden eeuwenoude tradities onderwezen, maar de leerlingen leren er ook om eenvoudige kassen te onderhouden en moderne foktechnieken toe te passen.

 
In Peru is op elk onderwijsniveau het programma strak voorgeschreven. Deze experimentele school kreeg echter toestemming om hiervan af te wijken. Met lokale onderwijsexperts én de wijzen uit het dorp is daarom een eigen programma opgezet.

Ik werd benaderd om mee te denken over rekenen-wiskunde. Het is een feest om aan zoiets praktisch te mogen bijdragen, want vaak is het wiskundeonderwijs in Peru alleen maar abstract.

Medicijnen voor lama's
'Onze leerlingen moeten veel weten van maten, gewichten en verhoudingen. Denk maar aan het kunnen toedienen van medicijnen aan de lama’s. Dat gaat vaak per lichaamsgewicht,' zegt onderwijscoördinator Andrés. Hij is goed thuis in de wereld van de Andescultuur en is een van de voortrekkers bij de agrarische vakken.

Andrés heeft wel ideeën over het onderwijs: 'Het hele rekenprogramma kan teruggebracht worden tot alleen basisvaardigheden, een beetje toegepaste wiskunde, wat statistiek en een beetje economie.'  

 
Peruaanse referentiematen
'Dat van die referentiematen zoals in Nederland sprak me erg aan,' vervolgt Andrés.

We noteren er meteen een paar. Ikzelf weet inmiddels:

1 gram = 5 blaadjes van de cocaplant.

1 kilo = een slachtbare cavia. De cavia is een feestmaal in Peru, hoewel het diertje weinig vlees aan zijn lijf heeft.  De letterlijke uitvoering van spareribs, zullen we maar zeggen. 
1 ons … Ik heb geen idee ...

'Natuurlijk!' grijnst Andrés. 'Een pasgeboren cavia.' De eerste de beste pasgeboren cavia die ik vervolgens op de weegschaal zet, weegt inderdaad … precies 100 gram! Wat een maatgevoel … En wat een prachtig onderwijs ontstaat hier.

Naschrift 2009

Dankzij de middelbare school in Patacancha is de voedselvoorziening in minstens 9 indianengemeenschappen duidelijk verbeterd. Op hoogtes boven de 4000 meter eten kinderen nu bijvoorbeeld tomaten. Ga voor meer informatie naar de website van de Stichting HoPe.

  Peruaans fotoalbum. Nieuwe foto's van Ortwins werk

Ortwin Hutten is pabo-docent en werkte in Peru voor de Stichting HoPe (Holanda-Peru). Hutten maakte deel uit van een omvangrijk programma voor onderwijsverbetering, met name in indianengehuchten op soms wel 4300 meter hoogte. 

Ortwin Hutten schrijft regelmatig over zijn ervaringen met leerkrachten en kinderen tijdens de reken-wiskundelessen.