Ortwin is weer fulltime aan de slag in Nederland, na bijna 5 jaar bijgedragen te hebben aan de opleiding en nascholing van leerkrachten in Peru. In deze laatste column blikt hij terug op zijn werk met leerkrachten van de indianengemeenschappen in de Peruaanse Andes.

Richtingenstrijd
Ik weet niet welke cultuurschok groter was, van Nederland naar Peru of 5 jaar later van Peru weer naar Nederland. Nederland is ontegenzeggelijk veranderd in die periode, in ieder geval in mijn perceptie. Neem nou de richtingenstrijd die in het rekenonderwijs is losgebarsten.

Ik zou zeggen: kijk voor je beeldvorming eens in een land als Peru rond, waar het rekenonderwijs puur mechanistisch is. Peru eindigt steevast op de allerlaatste plaats in internationale vergelijkende onderzoeken naar leerlingvaardigheden voor rekenen-wiskunde. 5 jaar ellende heeft me genoeg geleerd.

Werken met indianenkinderen
Het werken met indianenkinderen laat je sowieso met andere ogen naar rekenen-wiskunde kijken. Hun leven staat veel dichter bij de natuur.

Zo zei Inti, met een knots van een nep-Rolex om zijn pols, tegen mij: 'De school gaat zo meteen uit. Kijk maar: de schaduw komt al voorbij de boom.'

De mensen in de Andes rekenen, meten, oriënteren zich in tijd en ruimte, net als wij. Ze doen dat echter op een heel andere manier dan vanuit de westerse wiskunde. Bovendien doen ze het met groot respect voor Moeder Aarde.

Hun kalender draait volledig om de akker. In Peru is bijna 10.000 jaar geleden de landbouw uitgevonden en die wordt in de hooglanden nog steeds op volstrekt ecologische wijze bedreven. Daar kunnen wij nog iets van leren; de indianen kun je in elk geval niet verantwoordelijk houden voor de klimaatverandering.

Basisonderwijs eindstation
Voor veel kinderen in Peru is het basisonderwijs het eindstation. Dus moet je echt onderwijs voor het leven aanbieden. Daardoor heb ik enorm moeten nadenken over wat je de kinderen sdan moet meegeven.

Er is een enorme kloof tussen het nationale onderwijsprogramma en de realiteit van alledag, helemaal voor de miljoenen indianenkinderen die vaak in bittere armoede leven en uitgesloten worden van maatschappelijke deelname.

Dat ik samen met Peruaanse leerkrachten een heel kleine bijdrage heb kunnen leveren aan onderwijs dat levensechter en concreter is en dat de kinderen écht verder helpt in het leven, is enorm verrijkend geweest. Ik heb veel geleerd van de Peruaanse collega’s en kinderen.

Een cavia als dank
Tot slot heeft de warmte van de bewoners van de hooglanden me nog het meest geraakt. De armste mensen begeleidden me op mijn tochten en ze boden me altijd iets aan, meestal een smakelijk bereide cavia, een paar aardappels, een stuk lamsvlees of een handvol tuinbonen.

Zij staan stil bij wat ze hebben en kunnen delen, wij Nederlanders lijken dat vooral niet te doen. Zij zijn blij met de gast die van ver komt, wij Nederlanders gaan steeds meer buitensluiten. Zij noemen rijkdom ‘het hebben van vrienden’, wij heel vaak alleen ‘het hebben van geld’. Zij lijken het écht samenleven met de natuur dagelijks in praktijk te brengen, wij… en wij?  

Laatste foto's in het Peruaans fotoalbum. Foto's van Ortwins werk 

Ortwin Hutten besluit hiermee zijn column op deze website. Vanaf 16 juni 2008 schreef hij 15 keer over zijn ervaringen in de Peruaanse Andes.

Voor meer informatie: Stichting HoPe of ortwinhutten@hotmail.com.