Bij mijn werk met leerkrachten van de indianengemeenschappen in de Peruaanse Andes loop ik regelmatig tegen verrassende ‘probleempjes’ aan. Deze keer zaten er enkele kleuterleerkrachten een beetje te mokken.

Een leerkracht zei: ‘We doen al een paar jaar mee in de bijscholing die jullie organiseren. In vorige jaren reikte je heel veel materiaal uit, maar dit jaar niets. Hoe kunnen we nu aan ander onderwijs werken als we niets nieuws hebben?’

Ik was blij met deze reactie, want niet altijd zijn mijn Peruaanse ‘leerlingen’ zo mondig. Bovendien was het de spijker op z’n kop: zó denken deze leerkrachten dus over onderwijsvernieuwing. Zonder prachtige materialen blijkbaar geen ander onderwijs.

Yasmina, een van de andere leerkrachten, was het niet eens met haar collega. Op hoge toon zei ze: ‘Maar je hebt toch niet altijd ontwikkelingsmaterialen nodig? De kinderen spelen met van alles en nog wat, gewoon met wat ze op straat vinden. Kijk nou eerst eens waar die kinderen mee aan komen zetten. Jullie kijken niet!’

We besloten er een huiswerkopdracht van te maken. Iedereen zou in de eigen gemeenschap gaan kijken naar betekenisvol materiaal voor de kinderen, bijvoorbeeld om te tellen.

De keer daarop verzamelden we de foto’s die de leerkrachten hadden gemaakt. We zagen kinderen die met steentjes en kroonkurken telden. Met afgekloven maïskolven. Met lege waterflesjes.
Maar de foto van Yasmina …

‘Bij mij hebben de kinderen gespeeld met schapenkeutels! Ze hebben ze bekeken, ingedeeld op grootte en vervolgens ook geteld. Voor het tellen heb ik geen duur materiaal nodig; ik gebruik gewoon waar de kinderen zélf mee komen. De eerder uitgereikte materialen gebruik ik als aanvulling en om aandacht aan andere aspecten van rekenen-wiskunde te geven.’

Wat een droomjuf, die Yasmina …

Peruaans fotoalbum. Foto's van Ortwins werk 

Ortwin Hutten is pabo-docent en werkt in Peru voor de Stichting HoPe (Holanda-Peru). Hutten is bezig met een omvangrijk programma voor onderwijsverbetering, met name in indianengehuchten op soms wel 4300 meter hoogte. 
Ortwin schrijft regelmatig over zijn ervaringen met leerkrachten en kinderen tijdens de reken-wiskundelessen.