Bij mijn werk met leerkrachten van de indianengemeenschappen in de Peruaanse Andes loop ik regelmatig tegen verrassende ‘probleempjes’ aan. Deze keer was een groep kleuterleerkrachten niet heel blij met een donatie van puzzels.
‘Het zijn er niet genoeg,’ zei Ana toen ze 5 puzzels kreeg. ‘Ik heb 23 kinderen in mijn klas, dus moet ik ook 23 puzzels hebben.’ Ook de andere leerkrachten waren niet tevreden met de mooie puzzels: 'De kinderen kunnen nu niet allemaal tegelijkertijd gaan puzzelen.’
‘Dus de andere kinderen kunnen niets doen als ze geen puzzels hebben?’ vroeg ik. ‘Maar er zijn toch ook nog andere materialen in jullie lokalen?’
‘Puzzelen is puzzelen en dat kun je niet vergelijken met andere activiteiten,’ zei Soraida een beetje bits.
Maar één leerkracht vroeg: ‘Mogen de kinderen dan tegelijkertijd met andere materialen spelen?’
Nu werden de leerkrachten enthousiast: ‘Kinderen kunnen best met verschillende materialen aan de slag. Ze kunnen met de puzzels werken, met de kralenplank en met de dominospellen.’ ‘Ja, en zelfs met blokken bouwen of vrij tekenen!’
Er steeg een gejoel op uit de groep: dit leek hun wel een erg wild plan! In het traditionele Peruaanse onderwijs is de leerkracht meestal aan het woord – óók bij de kleuters – en doen alle kinderen hetzelfde.
‘Maar hoe organiseer je dat?’ bracht Ana in. ‘Als elk kind het materiaal kiest dat het wil, wordt het een rommeltje.’ Beetje bij beetje kwam de groep met ideeën om een keuzebord te gaan maken. Ik kon hier mooi op inhaken en suggesties geven over de opzet en het gebruik. Ter plekke maakten de leerkrachten de prachtigste keuzeborden.
En toen kwam Ana weer, inmiddels erg enthousiast: ‘Mijn broer Ramón is leerkracht in de bovenbouw en heeft heel veel verschillende dominospellen gemaakt. Zou hij daar ook een keuzebord kunnen inzetten?’
Wat een mooie vraag en wat interessant om uit te proberen: het keuzebord in de bovenbouw!
![]()
Peruaans fotoalbum. Foto's van Ortwins werk
Ortwin Hutten is pabo-docent en werkt in Peru voor de Stichting HoPe (Holanda-Peru). Hutten is bezig met een omvangrijk programma voor onderwijsverbetering, met name in indianengehuchten op soms wel 4300 meter hoogte.
Ortwin schrijft regelmatig over zijn ervaringen met leerkrachten en kinderen tijdens de reken-wiskundelessen.
